Sciurus vulgaris
staartlengte: 150 - 200 mm
gewicht: 30 - 400 g
| Eekhoorn Sciurus vulgaris |
|
|
|
| Data | lengte: 200 - 250 mm staartlengte: 150 - 200 mm gewicht: 30 - 400 g |
| Biotoop | Eekhoorns komen in onze streken van nature in de bossen op zandgronden voor. Men ziet ze ook wel elders, zoals in duinbossen, maar daar zijn ze door de mens uitgezet. Ze zijn vooral in oude, hoge bomen te vinden en zowel in loof als in naaldbomen. |
| Voedsel | Eekhoorns herkennen voedsel aan de geur. Bij een gevarieerd aanbod van plantaardig voedsel - vruchten, noten, zaden en paddestoelen - gedijen ze het best. Een enkele keer wisselen ze hun vegetarisch menu af met insecten, eieren en jonge vogels. Voedsel wordt met de voorpoten vastgehouden. Om bij de sappige bast van bomen te komen, schillen ze de schors van de stam. Van kegels bijt de Eekhoorn de schubben af om bij de zaden te komen. Losse schubben en kernen van kegels onder de bomen duiden op zijn aanwezigheid. In de herfst, wanneer er voedsel in overvloed is, leggen Eekhoorns wintervoorraden aan van eikels en beukennoten. Ze eten dan ook extra veel om een vetreserve te vormen voor de komende winter. Eekhoorns houden geen winterslaap (ze blijven alleen bij nat weer in hun nest). Ze kunnen slechts enkele dagen zonder voedsel. Op winterochtenden zijn Eekhoorns soms reeds in alle vroegte op zoek naar voedsel, zoals de zaden van lariksappels. |
| Voortplanting | De paartijd begint al in december. Op mooie dagen maakt het mannetje het wijfje onder veel gejaag het hof. Per seizoen heeft het wijfje diverse partners. Het wijfje werpt gewoonlijk - na een draagtijd van ca. 38 dagen - eenmaal per jaar drie of vier jongen. Soms zijn het er zes, maar in grote nesten treedt meer sterfte op. Oudere wijfjes produceren tegen het einde van de voortplantingsperiode, in augustus, nog een tweede worp. De jongen worden in een speciaal kraamnest geboren, dat bestaat uit een vlechtwerk van takken, gevoerd met een dikke laag gras. De doorsnee is ca. 40 cm en het is dicht tegen de stam gebouwd. Eerst zijn de jongen naakt en blind, maar na 3 weken zijn ze volledig behaard en na 4 weken kunnen ze zien. Als het kraamnest wordt verstoord, brengt het wijfje de jongen stuk voor stuk in haar bek naar een noodnest. De mannetjes helpen met het grootbrengen van de jongen. Op een leeftijd van circa 2 maanden verlaten de jongen het nest. Kort daarna worden ze onafhankelijk van de moeder en krijgen ze het volwassen kleed. De grootste risico's lopen Eekhoorns gedurende de eerste paar maanden van hun leven, nadat ze het nest hebben verlaten en voordat ze volkomen zelfstandig zijn. |
| Gedrag | Met zijn krachtige achterpoten kan de Eekhoorn in de bomen, maar ook op de grond, grote sprongen maken. De voorpoten zijn veel korter en van stevige klauwen voorzien. Hiermee grijpt het dier zich aan de boomstam vast als hij omhoog of omlaag (met de kop naar beneden) klimt. Bij het springen door de takken doet de omvangrijke pluimstaart dienst als evenwichtsorgaan. Hij is in staat aan één poot te hangen. Soms springt een Eekhoorn pardoes uit een boom naar omlaag, bijvoorbeeld wanneer hij door een boommarter wordt achtervolgd. Bij dergelijke sprongen, die soms meer weg hebben van een glijvlucht spreidt het dier de poten. Een bijzonderheid van de Eekhoorn - en zijn nauwe verwanten - is, dat het een van de weinige overdag actieve zoogdieren is. In de bomen heeft hij vrijwel alleen iets van de boommarter te vrezen, maar op de grond ook van roofvogels en vossen. |
| Kenmerken | In de zomer heeft de Eekhoorn een fraaie, roodbruine pels; de poten zijn gelig bruin. De oren zijn gepluimd, maar bij jonge dieren zijn de pluimen klein of zelfs afwezig. De pluimstaart wordt in de top van de zomer lichter van tint. De lange, zijdeachtige wintervacht is donkerder dan de zomervacht. De staart is effen donkerbruin. 's Winters zijn de oorpluimen veel langer dan 's zomers, met name bij de volwassen dieren. Albino's, met rode ogen, komen soms voor, evenals zeer donkere exemplaren. |
| Aantallen | Hun verspreidingsgebied strekt zich over geheel Europa en het noordelijk deel van Azië uit. Het aantal Eekhoorns is afhankelijk van de zaadproductie van hun belangrijkste voedselbomen. Waar een overvloed van dennenkegels, eikels of soortgelijk voedsel is, bouwen de Eekhoorns flinke vetreserves op en zullen vele de winter in een goede conditie doorkomen. Het volgende jaar werpen ze vroeg en worden er veel jongen geboren en grootgebracht. In jaren met een geringe zaadproductie gaan de Eekhoorns de winter in met weinig vetreserves, waardoor vele van de honger of aan ziekten sterven. Van de Eekhoorns die de winter doorstaan, zijn er maar weinig fit genoeg om zich met succes voort te planten. Het kan dan jaren duren, voordat de populatie zich weer heeft hersteld. |
|
|
|
|
|
|
|
|